GIAN NAN CHUYỆN CÁC NHÀ KHOA HỌC KHỞI NGHIỆP

Khởi nghiệp luôn bao hàm khó khăn, và không có ngoại lệ cho các nhà khoa học. Xuất phát từ các phòng thí nghiệm rồi khởi nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp xanh, “nhà khoa học kinh doanh” thường phải loay hoay tìm cách tiếp cận thị trường.

Công ty TNHH Sinh học Phương Nam (Bio Phương Nam) dưới sự lãnh đạo của TS. Võ Thị Hạnh là một ví dụ. Thành lập năm 2013, công ty cho ra đời môt sản phẩm tận dụng nguồn hèm rượu, nước thải sau chưng cất cồn để sản xuất chế phẩm sinh học giảm tiêu hao thức ăn chăn nuôi. Sau 3-4 ngày chưng cất rượu, cồn người ta sẽ đổ đi một loại nước thải gọi là hèm rượu, nước này có giá trị dinh dưỡng cao (tuy nhiên lại thường bị các nhà máy lớn bỏ qua). Cô Hạnh và các cộng sự đem hèm rượu về nhà máy và xử lý vi sinh để đưa ra một chế phẩm giúp giảm thiểu thức ăn chăn nuôi. Theo cô Hạnh chia sẻ, 5 lít dung dịch chế phẩm hòa tan vào 1 tấn thức ăn cá làm hệ số tiêu hao thức ăn (FCR) giảm 10%, một kết quả rất lớn trong khâu chăn nuôi. Tuy nhiên sản phẩm làm ra chưa thể tiếp cận được với khác hàng mục tiêu, sản phẩm làm ra được tiêu thụ chủ yếu qua các mối quan hệ sẵn có. Cô Hạnh bộc bạch: “Các nhân viên trong công ty đều không chuyên về bán hàng, mặc dù là những người trực tiếp nghiên cứu ra chế phẩm”. Bio Phương Nam không có bất kỳ bộ phần chuyên trách nào về mảng bán hàng và tiếp thị sản phẩm.

*TS. Võ Thị Hạnh - Giám đốc Công ty TNHH Sinh học Phương Nam

Hay như Mitecom là một doanh nghiệp sản xuất chế phẩm sinh học nhằm xử lý cả chất thải nông nghiệp tái sử dụng thành phân hữu cơ, được sáng lập bởi ông Lê Đình Duẩn. Theo tính toán của doanh nghiệp, nếu chế phẩm được phổ biến, mỗi năm có thể xử lý 600 ngìn tấn phế phụ phẩm nông nghiệp thành 300 ngàn tấn phân hữu cơ, giảm 64 nghìn tấn CO do không phải sử dụng biện pháp đót truyền thống. Sau khi rời công tác nghiên cứu tại Đại học Quốc gia năm 2012, ông Duẩn thành lập công ty, tuy nhiên đến trước thời điểm 2016 Mitecom vẫn chỉ duy trì bán hàng tại các hội nghị đầu bờ (HNĐB) diễn ra ngay tại các bờ ruộng nhặm phổ biến trực quan công nghệ kỹ thuật mới cho nông dân. Sau mỗi buổi hội nghị như vậy, công ty sẽ bán hàng trực tiếp cho nông dân có nhu cầu. Bài toán đặt ra với Mitecom là dù đã hoàn thiện công nghệ sản phẩm nhưng tỷ lệ khách hàng quá thấp với tiềm năng của sản phẩm.

Cánh tay nối dài mang tên VCIC

Không thể truyền thông tới cộng đồng và khách hàng, tăng trưởng khách hàng chậm, đầu ra chưa đủ đảm bảo sản xuất, không có nhân lực được đào tạo chuyên nghiệp để bán hàng… là những vấn đề rất phổ biến mà những nhà khoa học làm kinh doanh như cô Hạnh và anh Duẩn gặp phải. Năm 2016, Trung tâm đổi mới sáng tạo ứng phó với biến đổi khí hậu Việt Nam (VCIC) tổ chức cuộc thi Chứng minh ý tưởng lần 1 (POC 1), Mitecom và Bio Phương Nam trở thành 2 trong 18 dự án được nhận tài trợ và tư vấn từ tổ chức này.

Mitecom được VCIC tổ chức lại chiến lược kinh doanh. Từ chỗ bán hàng trực tiếp tại các HTĐB, Mitecom được tư vấn sang chào hàng với các hiệp hội nông dân, hợp tác xã, mạng lưới các đại lý phân bón-thuốc bảo vệ thực vật. Ông Nguyễn Đình Tiến, đại diện VCIC nhận định, nếu chỉ tập trung bán cho đối tượng người dùng cuối cùng thì không thể nào tăng trưởng tốt được, vì vậy VCIC giới thiệu Mitecom tới các hiệp hội cây trồng và các hợp tác xã. Kết quả là doanh số tăng, việc phục vụ đối tượng khách hàng cũng dễ quản lý hơn do có người đại diện từ các tổ chức đứng ra. Cuối năm 2016 doanh nghiệp ghi nhân tăng trưởng 30% doanh số.

Thời điểm trước khi giành được tài trợ của VCIC, TS. Võ Thị Hạnh và các đồng sự đã bỏ hết vốn liếng đầu tư xây dựng và thuê đất trong vòng 50 năm. Nhóm phát triển đều là người làm khoa học, không ai dám nghĩ đến viêc vay ngân hàng để tiếp tục nghiên cứu sản xuất. Thế rồi, Bio Phương Nam được VCIC tài trợ 32 ngàn đô la Mỹ. Nguồn tài chính này lập tực được đưa vào mua sắm các thiết bị nghiên cứu vi sinh và sản xuất các sản phẩm thử đem đi giới thiệu cho các nhà máy lớn nhỏ khắp vùng đồng bằng sông Cửu Long. “Thời điểm đó, dù khoản hỗ trợ không phải lớn nhưng cũng là một nguồn giúp đỡ rất tốt cho chúng tôi, tiền duy trì sản xuất sản phẩm dùng thử gửi đi các nhà máy là rất tốn kém, thậm chí công ty phải trả thêm tiền để họ dùng thử và gửi lại đánh giá đo đạc cho mình có thông số nghiên cứu tiếp”, cô Hạnh cho biết. Cùng với các lớp đào tạo kỹ năng bán hàng sau đó, hiện tại 50 nhân viên của Bio Phương Nam đều có thể tự thuyết trình về sản phẩm của mình, mỗi cá nhân không chỉ là nhân viên chuyên môn mà còn trở thành chuyên viên bán hàng cho công ty. Hiện nay, sản lượng bán ra mỗi tháng đạt 5-6 tấn dung dịch chế phẩm.

Theo VCIC, các start-up của người làm khoa học có 2 điểm yếu lớn trong phát triển kinh doanh và hoạt động truyền thông sản phẩm. Để cải thiện tình trạng này, cần những cầu nối như VCIC để gắn kết doanh nghiệp lại gần công chúng. Trước mắt, ngoài việc tiến hành tư vấn hỗ trợ tài chính, VCIC đang đưa các doanh nghiệp như Bio Phương Nam, hay Mitecom tới các hội trợ triển lãm nông nghiệp lớn, mang tầm quốc tế.

Hôm nay, cả Bio Phương Nam và Mitecom đều có mặt tại triển lãm GrowTech, một triển lãm thiết bị công nghệ quốc tế cho ngành Nông-Lâm-Ngư nghiệp lần đầu tiên được tổ chức tại Việt Nam với sự góp mặt của nhiều doanh nghiệp tới từ Anh, Italia, Cộng hòa Séc, Israel, Indonesia, Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc… Những doanh nghiệp với ý tưởng hấp dẫn như Bio Phương Nam và Mitecom sẽ có cơ hội nối dài cánh tay ra thị trường quốc tế.

GROWTECH VIETNAM 2017 do Bộ Công thương, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp cùng Adpex Natec tổ chức từ ngày 30/11 – 2/12 tại Trung tâm Triển lãm quốc tế I.C.E (91 Trần Hưng Ðạo, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội). Ðây là hội chợ – triển lãm chuyên ngành máy móc, thiết bị và công nghệ nuôi trồng, thu hoạch và bảo quản duy nhất và có quy mô lớn nhất Việt Nam từ trước đến nay, quy tụ các doanh nghiệp lớn trong nước và quốc tế hoạt động trong các lĩnh vực liên quan, được kỳ vọng đem đến những hoạt động đổi mới quan trọng và góp phần thúc đẩy giao thương cho ngành nông – lâm – ngư nghiệp Việt Nam.

 

 

 

 

Theo doanhnhanonline